Skoffín og Skuggabaldur hafa hrætt marga !

Afkvæmi Kattar og Refs hafa verği kölluğ Skoffín og Skuggabaldur. Móğir Skoffíns er Köttur en móğir Skuggabaldurs er Tófa.

Skuggabaldur er líka notağ yfir illan anda,læğupoka, en Skoffín yfir kjána, stelputrippi og stundum gæluorğ viğ börn.

 Mönnum bar saman um ağ ekki stafaği hætta af Skoffínum en öllu verra var meğ Skuggabaldur sem gerğist dırbıtur og ekki var hægt ağ skjóta hann meğ venjulegir byssu.

 En şetta er auğvitağ komiğ úr Íslenskum şjóğsögum.

Í şjóğsögum Jóns Árnassonar er m.a. sagt frá şví ağ Húnvetningar hafi tekist ağ króa Skuggabaldur af og drepa hann. Áğur en hann hlaut banastunguna mælti hann áhrínisorğ.

Banamağurinn hermdi orğ Skuggabaldurins um kvöldiğ í bağstofu, stökk  şá gamall fressköttur á manninn og læsti klóm og kjafti í háls hans. Kötturinn  náğist ekki fyrr en höfuğiğ var stıft af honum en şá var mağurinn dauğur.

Şví má bæta viğ ağ af erfğafræğilegum ástæğum geta şessar dırategundir ekki átt afkvæmi saman.

Heimildir: Upplısingar og fráğleikur um Meindır og Varnir   2004

Şetta finnst mér.


Íslenska Hagamúsin er stærsta skógarmús í heimi !

Taliğ er ağ Hagamúsin hafi borist til Íslands meğ landnámsmönnum.

Íslenska Hagamúsin er stærsta skógarmús sem şekkt er á jörğinni, Músin vegur 24-34 g og er 8-11 cm á lengd.

Hagamıs lifa í gróğurlendi um allt land og í sumum eyjum viğ landiğ.

Şær leggjast ekki í dvala um veturna heldur nıtir matraforğa sinn sem hún hefur safnağ yfir sumariğ,eins og lúsamulningur,ber,kornsúrulaukar,fíflafræ og fl.

Hagamıs gera sér kúlulaga hreiğur sem şær fóğra meğ laufi, sinu og jafnvel ull og fiğri ,pappír og ımsu sem tilfellur.

 Meğgöngutíminn er 25 dagar og ungarnir, sem eru 4 til 9 í hverju goti,ungarnir verğa sjálfbjarga á şremur vikum.

Hagamıs hafa 16 tennur.

Íslenskar Hagamıs njóta alfriğunar úti í náttúrunni.

Şegar harğnar á dalnum leitar Hagamúsin í hıbıli manna, morgum til mikilla ama.

Heimildir: Upplısingar og fróğkleikur um Meindır og varnir 2004

Şetta finnst mér.


Húsamúsin er í sókn !

Upphaflega er taliğ ağ Húsamúsin hafi komiğ frá Norğur-Indlandi og hafi í tímans rás borist um allan heim meğ manninum. Taliğ er ağ undirtegundir í Evrópu séu tvær (M.m. Musculus sem er í Skandinavíu og Nyrst á Jótlandsskaga og um alla Austanverğa Evrópu.

Hin tegundin (M.m. Domesticus)  er á Bretlandseyjum og víğar um Vestur- og Suğur Evrópu og hún er sú tegund sem er á Íslandi.

Hún gengur meğ í 25 daga og gıtur 4 -13 ungum í einu.

Hún er kynşroska  eftir @  48 daga. Lífstími Húsamúsarinnar eru 6-8 mánuğir.

Taliğ er ağ Húsamúsin hafi borist til landsins meğ landnámsmönnunum.

Heimildir : Upplısingar og fróğleikur um Meindır og varnir  2004

Şetta finnst mér.


Húsamaurinn (Klóakmaurinn) er ákveğinn sendiboği !

Şegar Húsamaur ( Hypoponera punctatissima) í daglegu tali kallağur (klóakmaur)lætur sjá sig í híbılum manna er hann segja fólki frá şví ağ ekki sé allt í lagi meğ skólplagnir hússins.

Húsamaur er şekktur um allan heim og ağeins litarmunur og fjöldi augna skilur á milli tegunda.

Hann lifir í húsagrunnum viğ inntakslagnir í húsum viğ og undir skólplögnum í búum. Taliğ er ağ allt ağ 5000 dır séu í hverju búi.

Hann sést oftastnær í kringum niğurföll  er şá í líki flugu en şağ er húsamaurs drotning sem kemst inn í skólpröriğ og kemur upp í gegnum niğurföll í baği eğa vaski.

Húsamaurinn getur stungiğ şá mindast roği og fólki klæjar jafnvel í nokkra daga.

Húsamaur er vísbending um ağ eitthvağ sé ağ skólplögnum og eina ráğiğ er şá ef hann greinist hjá ykkur er ağ mynda skólplagnirnar.

Şağ hefur lítiğ ağ segja ağ láta eitra inni hjá sér, şví vandamáliğ er fyrir utan húsiğ. En şağ slær á şetta einhvern tíma ef eitrağ er.

Ef ekkert er gert í málinu varğandi lagnir şá er ekki langt ağ bíğa meğ ağ annar gestur reyni ağ heimsækja şig eğa Rottan.

Húsamaurinn finnst líka í útihúsum og ámóta stöğum.

Heimildir: Upplısingar og fróğleikur um Meindır og varnir  2004

Şetta finnst mér.


Guli fatamölur er enn á ferğinni !

Hver man ekki eftir şví ağ şağ voru settar mölkúlur í fatarskápa og í ferğatöskur şar sem föt voru geymd.

Mölflugan eğa Guli fatamölur eru alltaf ağ láta sjá sig annağ kastiğ şó svo sannarlega ağ tilfellum um Möl hafi fækkağ gríağrlega á síğustu árum. Trúlega má şakka şví ağ ullarteppi á íbúğum hafa horfiğ ağ mestu leiti og betur er loftræst og upphitağ húsnæği er fyrir hendi.

Fatarmölurinn (Tineola bisselliella) er kallağur Guli fatamölur. Fremri vængir eru gulir og glitrandi,afturvængir eru líkagulir en dekkri.Vænghafiğ er 10-16 mm.Lifra mölflugunar er hvít meğ mógult höfuğ og um 10 mm löng.

Kvennflugan verpir allt ağ 500 eggjum um ævina. Şar sem mölur er til stağar má búast viğ ağ á einu ári şroskist fjórara kynslóğir.

Şağ şarf ağ finna uppeldisstöğina og uppræta hana og eitra síğan, stundum finnst ekki uppeldisstöğin en şağ hefur samt mikiğ ağ segja ağ eitra til ağ slá á fiğrildin sem eru komin ağ varpi.

Heimildir: Upplısingar og fróğleikur um Meindır og varnir 2004

Şetta finnst mér.


Svartrottan er bara í Vestmannaeyjum !

Svarttrottan (Rattus rattus) oft nefnd “skiparotta” hefur alveg tekiğ yfir Í nagdırafánu Vestmannaeyja.

Áğur fyrr var Brúnrottan (Rattus norvegicus) alsráğandi í Vestmannaeyjum en eftir gos breyttust ağstæğur og Svarttrottan nam şar land og yfirtók og útrımdi hinni sönnu Brúnrottu.

Í dag er ağ vísu mjög sjaldgjæft ağ Svarttrotta sıni sig en mikiğ er um afbrigği af svarttrotttum.

Hún lifir í húsagrunnum og í skólpræsinu. Henni fylgja snıkjudır líkt og öğrum nagdırum  eins og t. d. flær og bandormurinn (Hymenolepis nana) sem getur líka lifağ á og í mönnum.

Şağ er mjög mikilviğkoma hjá rottuni ef hún lifir viğ kjörskilyrği líğa 21-24 dagar milli gota. Og í hverju goti 5-10 ungar.

Svarttrottan er meğ mjög beittar klær og á afar gott meğ ağ klifra.

Í Bandaríkjunum er Svarttrottan kölluğ şakrotta ( roof rat) hún lifir şar villt úti viğ.

En Svarttrottan er ekki svört heldur dökk grá.

Heimildir: Upplısingar og fróğleikur um Meindır og varnir  2004

Şetta finnst mér.


Hvağ veist şú um Mannkláğamaurinn ?

Şetta litla dır er ağeins 0,3mm ağ lengd og vart greinanlegur meğ berum augum. Hann tilheyrir áttfættlumaurum og lifir á mönnum. İmsar undirtegundir lifa á dırum og geta borist á menn t.d af svínum.

Maurarnir grafa göng í yrsta lag húğarinnar og şar verpa kvenndırin eggjum sínum. Eftir 3-5 daga klekjast út örsmáir ungar, líkir foreldrunum en eru şá ağeins meğ sex lappir. Eftir şrenn hamskipti eru maurarnir fullşroska og lifa ağeins í tvær eğa şrjár vikur.

Maurunum fylgir mikill kláği og şegar menn rífa ofan af blöğrum geta menn fengiğ sıkingar.

Áğur fyrr var Kláğamaurinn algengur hér á landi en nú hefur honum ağ mestu veriğ útrımt

Heimildir: Upplısingar og fróğleikur um Meindır og varnir 2004

Şetta finnst mér.


Bananaflugan er fljót á vettvang !

Bananaflugan er fljót ağ láta sjá sig şegar eitthvağ sætt hellist niğur eğa umbúiğir utan um sykrağar vöru rofnar. Bananaflugan er tvívængja. Hér á landi eru 360 tegundir tvívængja en 85 şusund í öllum heiminum.

Bananaflugan (Drosophila melanogaster) er sú flugutegund sem mest hefur veriğ rannsökuğ undanfarin 90 ár og veriğ mikiğ notuğ viğ erfğarannsóknir.( Ættli Kári viti um şetta ? )

Lífsferli flugunar eru 14 dagar viğ bestu skilyrği 25°C hita og 40-50% raka. Flugan finnur sér stağ til ağ verpa á sem næg næring er til stağar t.d í mötuneytum og veitingarstöğum. Şar hefur flugan oft verpt í stúta djús- og gosvéla yfir helgar, şegar ekki veriğ ağ nota tækin. Möguleiki er á ağ ferliğ fari af stağ viğ slíkar ağstæğur og hefur gert.

Bananaflugan makar sig á ákveğnum mökunarstöğum. Karlflugan er ağeins stærri en Kvennflugan. Karlflugan dansar í kringum Kvennfluguna á mjög flókinn hátt og besti dansarinn uppsker sitt, mjög sjaldgæft er ağ Karlflugan velji sér maka.

Bananaflugan berst hingağ meğ ávöxtum og varningi.

Heimildir: Upplısingar og fróğleikur um Meindır og varnir  2004

Şetta finnst mér.


Er Kötturinn şinn meindır ?

Kettir eru smitberar şví á şeim lifa sníkjudır, sem şeir bera inn á heimili manna. Hér má nefna  flær og maura og í saur Katta lifir algengasti şráğormurinn á Íslandi eğa kattarspóluormurinn(Toxcara cati).

Elstu heimildir um Ketti eru 11 şúsund ára gamlar og şá var vitağ um minnst şrjár tegundir Katta.

Skógarköttinn og Kött sem lifí á eyğimörkum Asíu og síğan Afríska villiköttinn.

Flestir heimilskettir eiga ættir sínar ağ rekja til Afríska villikattarins.

Á síğustu árum hefur tilfellum fjölgağ mikiğ ağ meindıraeyğar şurfi ağ fanga Ketti sem augsınilega eru orğnir villikettir.

İmsar skıringar eru á fjölgun villikatta, ómerktir kettii strjúka,kettir eru skilja ketti eftir şegar şeir flytja og svo margt annağ.

Áttfættlumaurinn (Cheyleiella parasitovoarx) var nær óşekkt vandamál til skamms tíma eğa til ársins 1986, şegar hann greindist í tveimur innfluttum köttum.

Síğan şá hefur maurinn breiğst út bæği í Köttum og Hundum.

Şağ ætti ağ láta ormahreinsa ketti minnst tvisvar á ári hjá dıralækni.

Meindıraeyğar fara afar varlega şegar şeir eru kallağir til vegna katta.

Kettir bera fuglaflóna í garğinum inn í híbıli manna.

Flestir telja ketti mjög şrifalega og tilvalda sem gæludır m.a. vegna şess félagsskapar sem kötturinn veitir.

Şessi ánægja er mest meğan kötturinn er kettlingur en vill hvarfa eğa minka şegar kötturinn eldist og fer ağ koma meğ fugla og mıs heim til húsbóndans.

Ef fólk er bitiğ af skordıri og köttur er á heimilnu er ráğ mitt ağ fara meğ köttinn til dıarlæknis og láta skoğa  hann.

Heimildir: Upplısingar og fróğleikur um Meindır og varnir  2004

Şetta finnst mér.


Eru Kakkalakkar heima hjá şér ?

Margt er ağ breytast í skordırafánuni á Íslandi en breytist samt hægt.

Einu sinni gengu şær sögur fjöllunum hærri, ağ allt væri morandi í Kakkalökkum á Keflavíkurflugvelli.

Şegar “Kaninn” fór gerği ég útekt fyrir stağarhaldarana á Keflavíkurflugvelli um stöğu mála í meindırafánuni á vellinum.

Ağeins í einu tilfelli, af á annağ şúsun sınum sem voru tekin, alstağar í”kanabænum” fannst Kakkalakki og hann var Şıskur.

Şeim Kakkalökkum var ağ sjálfsögğu eitt og svæğiğ hreinsağ.

Ég hef oft spurt mig, trúği fólk virkilega şessu bulli í mönnum ağ Ameríkanar vildu lifa viğ slíkan viğbjóğ ?

Hins vegar hafa hlutirir breyst nú eru ağ koma upp Kakkalakka tilfelli eitt til tvö í mánuği á höfuğborgarsvæğinu og víğa á landinu.

Og enn sem fyrr eru şağ í íbúğum, sem erlent farandverkafólk er ağ skila af sér og Íslendingar eru ağ taka viğ.

Kakkalakkar eru alætur og miklir skağvaldar í matvælum, naga pappír,gamlar bækur og fl.

Şeir eru daunillir og skilja eftir sig úrgang hvar sem şeir fara.

Ef şeir eru kramdir gıs upp fnykur eins og af terpetínu.

Kvenndırin bera meğ sér 20-40 egg í hólfi í afturendanum í tvær vikur eğa şar til eggin klekjast út.

Bakarí og veitingastağir og heimili eru svona kjörstağir fyrir şessi dır.

Şağ hefur komiğ upp nokkrum sinnum ağ eitra hefur şurft heilu stigagangana út af Kakkalökkum.

Şví şeir komast auğveldlega milli hæğa í loftræstikerfinu og svo bara meğ leiğslum.

Şağ er ekki sama hvernig eitrağ er fyrir şeim og hvağa eitur er notağ.

Heimildir: Upplısingar og fróğleikur um Meindır og Varnir   2004

Şetta finnst mér.


« Fyrri síğa | Næsta síğa »

Um bloggiğ

Guðmundur Óli Scheving

Höfundur

Guðmundur Óli Scheving
Guðmundur Óli Scheving

Mikill áhugamaður um stjórnmál og þjóðfélgagsmál. 

Meindýraeyðir

Sími: 857 7200    Þú hringir ef þig vantar aðstoð !

Er með bloggsíðu : http://blogg.visir.is/gudmunduroli

 Netfang : gudmunduroli@simnet.is

Des. 2017
S M Ş M F F L
          1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31            

Heimsóknir

Flettingar

  • Í dag (17.12.): 0
  • Sl. sólarhring: 4
  • Sl. viku: 28
  • Frá upphafi: 77341

Annağ

  • Innlit í dag: 0
  • Innlit sl. viku: 21
  • Gestir í dag: 0
  • IP-tölur í dag: 0

Uppfært á 3 mín. fresti.
Skıringar

Innskráning

Ath. Vinsamlegast kveikiğ á Javascript til ağ hefja innskráningu.

Hafğu samband